Chińskie elektryków dążą do niezależności chipów. BYD pokazał swój AI

Chiński przemysł samochodów elektrycznych inwestuje miliardowe kwoty w projektowanie własnych chipów AI, aby osiągnąć niezależność technologiczną od dostawców zagranicznych i obniżyć koszty produkcji. Wang Chuanfu, założyciel BYD — największego na świecie producenta pojazdów elektrycznych — w maju 2024 roku zaprezentował na międzynarodowej wystawie chip Xuanji A3, pierwszy w pełni autonomiczny układ napędowy opracowany przez 7000-osobowy zespół badawczy firmy zajmujący się półprzewodnikami.

Xuanji A3: pierwszy chiński chip do inteligentnych aut

Chip Xuanji A3 stanowi przełom w ambicjach BYD na rzecz technologicznej samowystarczalności. Układ charakteryzuje się o 20% niższym zużyciem energii w porównaniu z podobnymi produktami, przy zachowaniu porównywalnej wydajności przetwarzania. Wang Chuanfu oświadczył publicznie, że BYD ma teraz możliwość dostarczenia wszystkich rdzeniowych układów scalonych niezbędnych do inteligentnych pojazdów — niezależnie od przyszłych potrzeb mocy obliczeniowej.

Chociaż analitycy zaznaczają, że chińskie firmy wciąż polegają na tajwańskiej TSMC, południowokoreańskiej Samsung i niemieckiej Infineon w kwestii produkcji większości zaawansowanych układów scalonych AI, projektowanie chipów dla branży motoryzacyjnej stanowi ważny krok w kierunku osiągnięcia zasadniczej niezależności technologicznej — kluczowego celu polityki przemysłowej Pekinu od wielu lat.

Pionowa integracja: trend całej branży

BYD nie jest w tym odosobniony. Lista producentów samochodów elektrycznych w Chinach, którzy projektują własne układy scalone ze sztuczną inteligencją, szybko rośnie. Na liście znajdują się: Nio, Xpeng, SAIC, Changan, Great Wall Motor, Li Auto i Geely. Jednocześnie głębokie partnerstwa z krajowymi producentami chipów, takimi jak Huawei, Horizon Robotics, Black Sesame i Oritek, stanowią długoterminowe zagrożenie dla przychodów amerykańskich, europejskich i japońskich projektantów chipów na miliardowym rynku motoryzacyjnym.

Trend ten jest napędzany przede wszystkim ekonomią: nowy pojazd elektryczny zużywa zazwyczaj dwa razy więcej chipów niż tradycyjny pojazd z silnikiem spalinowym, a koszt chipów w jednym pojeździe może sięgnąć 2000 dolarów. Firma Nio stwierdziła, że zaprojektowanie własnych układów AI pozwoliłoby jej zaoszczędzić około 10 000 juanów (równowartość 1480 dolarów) na każdym pojeździe.

Skala rynku: 50 milionów EV na chińskich drogach

Potencjał rynkowy jest ogromny. Obecnie po drogach najludniejszego kraju świata porusza się ponad 50 milionów pojazdów elektrycznych (zarówno w pełni elektrycznych, jak i hybrydowych). Oczekuje się, że w 2024 roku liczba ta wzrośnie o kolejne 14 milionów. Jimmy Yu, analityk technologii w UBS, przewiduje, że zastosowania motoryzacyjne będą kluczowym motorem napędowym chińskiego przemysłu projektowania półprzewodników w ciągu najbliższych trzech do pięciu lat.

Samowystarczalność: gdzie Chiny stają

Typ chipów	Samowystarczalność Chin	Status
Chipsy do zarządzania energią	20–40%	Rosnąca
Zaawansowane chipsy AI (autonomia)	<20%	Wciąż zależy od Nvidia
Chipsy konwertujące sygnały fizyczne	~15%	Znaczna luka
Chipsy mocy	Rosnąca	Szybki postęp

Dane UBS wskazują, że odsetek układów scalonych półprzewodnikowych opracowanych w Chinach na potrzeby zarządzania energią w pojazdach elektrycznych waha się od 20% do ponad 40%, w zależności od rodzaju układu. Anonimowy dyrektor japońskiej firmy produkującej półprzewodniki przyznał, że chiński przemysł jest “dwa razy szybszy od konkurencji” w branży motoryzacyjnej, choć “wciąż pozostaje w tyle w dziedzinie układów scalonych mocy — ale to tylko kwestia czasu”.

W segmencie najbardziej zaawansowanych chipów AI dla samochodów autonomicznych wciąż dominują projektanci amerykańscy i europejscy, a większość chińskich pojazdów elektrycznych nadal bazuje na układach Nvidia. Jednak w miarę przechodzenia do produkcji masowej, producenci oczekują bardziej wyspecjalizowanych chipów, zoptymalizowanych pod kątem własnego oprogramowania i bardziej opłacalnych.

Geopolityka jako siła napędowa

Obawy o bezpieczeństwo dostępu do technologii stanowią istotny motyw działań branży. Pentagon niedawno ponownie wpisał BYD na swoją czarną listę chińskich firm rzekomo powiązanych z wojskiem — BYD stanowczo zaprzecza tym oskarżeniom. Według analityków UBS, chociaż Pekin nie zmusza producentów samochodów do stosowania krajowych chipów, to potencjalne ryzyko braku dostępu do zagranicznych półprzewodników w przyszłości jest siłą napędową działań branży.

Integracja pionowa: klucz do konkurencyjności

Integracja pionowa — od akumulatorów i silników po autonomiczne chipsy — jest kluczowa dla możliwości BYD w zakresie obniżania kosztów i szybszego rozwoju pojazdów niż zachodni konkurenci. Jednak inżynier z Horizon Robotics zauważył, że osiągnięcie samowystarczalności w chipach nie jest łatwe dla każdego. Branża motoryzacyjna może w końcu ewoluować podobnie jak branża smartfonów, gdzie większość marek opiera się na chipach projektowanych i produkowanych przez podmioty zewnętrzne. Niektórzy producenci samochodów, tacy jak Leapmotor, decydują się na outsourcing tego aspektu do dostawców, ponieważ koszty prac badawczo-rozwojowych i integracji oprogramowania są zaporowo wysokie.

Co to oznacza dla globalnego rynku

Zdecydowane działania ze strony decydentów z Pekinu przełamały początkowe wahania producentów samochodów, tworząc wystarczająco silny impuls do przekształcenia całego globalnego łańcucha dostaw elektroniki samochodowej. Analitycy z S&P Global oraz ekspert ds. technologii Kyle Chan z Brookings Institute uważają, że trend ten będzie się nasilać. Dla globalnych dostawców chipów — Nvidii, Qualcommu, Infiniteona i innych — oznacza to rosnącą konkurencję na największym rynku samochodów elektrycznych na świecie. Dla konsumentów może to oznaczać tańsze pojazdy elektryczne i szybszy rozwój technologii autonomicznej dostosowanej do lokalnych warunków. Dla geopolityki — dalsze pogłębianie technologicznej niezależności Chin od Zachodu.